فصل اول

(كلیات تحقیق)

مقدمه                                               3

اهمیت ضرورت تحقیق                                   5

اهداف تحقیق                                         6

بیان مسئله                                          6

فرضیه های تحقیق                                     7

متغیرهای تحقیق                                      8

پذیرش اجتماعی                                   8

ویژگیهای شخصیتی                                     9

فصل دوم

(پیشینه و ادبیات تحقیق)

منابع فصل دوم                                   11

دو نقش اساسی جامعه پذیری                                12

جامعه پذیری انتظاری                                     12

عوامل یا كارگزاران جامعه پذیری                           16

ساز و كارهای جامعه پذیری                                20

طبقه اجتماعی                                        22

نظریه های جامعه پذیری                               24

نظریه های جامعه شناختی جامعه پذیری                      25

مید رشد خود را سه مرحله نشان می دهد                          28

نظریه های روان شناختی جامعه پذیری                        30

 

عنوان                                                              صفحه

 

 

تضاد میان سه بخش شخصیت                              32

فرهنگ و شخصیت                                   38

تعریف فرهنگ                                         38

عناصر اصلی فرهنگ                                    39

ویژگیهای فرهنگ                                      42

مفهوم شخصیت                                     56

تأثیر فرهنگ در شخصیت                                58

شخصیت اساسی یا پایه                                 64

فرهنگ و بیماری                                      67

بررسی هشیاری                                    74

بررسی رفتار                                         75

بررسی ناهوشیار                                      77

بررسی علمی شخصیت                                78

تعریفهای شخصیت                                      79

ویژگیهای منحصر به فرد                               82

ذهنیت در نظریه های شخصیت                            87

سؤالهایی درباره ماهیت انسان                                  90

فصل سوم

(روش تحقیق)

جامعه مورد مطالعه                                   97

حجم نمونه،روش نمونه گیری                                97

ابزار اندازه گیری در تحقیق                              98

آزمون ویژگیهای شخصیتی مینه سوتا                          99

روش تحقیق                                           100

روش آماری مربوط به فرضیه ها                              101

 

عنوان                                                              صفحه

 

 

فصل چهارم

(یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها)

مقدمه فصل چهارم                                     103

فصل پنجم

(بحث و نتیجه گیری)

نتیجه گیری                                          117

پیشنهادات                                           119

محدودیت ها                                          120

منابع و مآخذ                                        121

 

چكیده :

هدف از تحقیق حاضر برسی پذیرش اجتماعی ویژگیهای شخصیتی در بین دانشجویان رشته های برق ومكانیك دانشگاه آزاداسلامی واحد ابهر كه فرضیه های عنوان شده عبارتند از اینكه بین ویژگیهای شخصیتی وپذیرش اجتماعی رابطه معنی داری وجود دارد وفرضیه های جزئی اینكه بین افسردگی هیپوكندریا ،هیستری ،پارانویا ،انحرافات اجتماعی ،وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد كه جامعه مورد مطالعه عبارتند از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر در دو گروه مكانیك وبرق كه حجم نمونه بدست آمده 100نفر است كه آزمون ویژگیهای شخصیتی وپذیرش اجتماعی بر روی آن اجرا گردیده كه جهت آزمون فرضیه تحقیق از روش آماری ضریب همبستگی پیرسن استفاده گردیده كه نتایج بدست آمده حاكی از آن است كه بین ویژگیهای شخصیتی وپذیرش اجتماعی رابطه معنی داری وجود دارد وسطح معنی داری آن برابر 5%است .

 

فصل اول

كلیات تحقیق

 

مقدمه :

مرگ سرنوشت محتوم هر فرد انسانی است واز آنجا كه جانشینی اعضای جامعه باید تضمین شوداین نیاز تا حدودی به وسیله تولید مثل طبیعی كه میراث ژنتیكی جامعه را تداوم می بخشد ،بر آورده می شود .

اما اگر جامعه ای خواهان بقای خود باشد ،باید میراث فرهنگی آن جامعه تداوم یابد ،این امری است كه تنها در فر آیند جامعه پذیری یا اجتماعی شدن امكان پذیر می گردد . پذیرش اجتماعی فر آیندی استكه به انسان ،شیوه های زندگی كردن در جامعه را می آموزد ،وبه او شخصیت می دهد وتوانائیهایش را در جهت ایفای وظایف فردی می آموزد وبه او شخصیت می دهد وبه عنوان عضو جامعه تو سعه می بخشد .«كوئن 1371»

فرد در خلال اجتماعی شدن هویت یا من اجتماعی خود را می یابد وشناخت لازم برای ایفای نقشهای اجتماعی را یاد می گیرد ،این روند بسیار گسترده وپیچیده كه در طول زندگی فرد تداوم می یابد شامل آموزش زبان ،باورها ونگرشها وارزشهای جامعه می باشد وبا فراگیری رفتارهای متناسب با هنجارهای پذیرفته شده جامعه منجر می گردد. بنیادی ترین بخش جامعه پذیری در دوران كودكی رخ می دهد ،اما این روند در سراسر عمر آدمی ادامه می یابد هیچ بحثی از پذیرش اجتماعی نیست كه اهمییت سرشت وپرورش را در رشد جسمانی ،عقلانی ،اجتماعی وشخصیتی نادیده گرفته باشد .

سرشت آدمی اصطلاحی است كه برای ساخت ژنتیكی انسان یا وراثت بیولوژیكی او به كار می رود وپرورش به محیط وتجربه های متقابلی كه هر فرد در زندگی خود به دست می آورداشاره می كند وهر كس شخصیتی دارد وشخصیت شما به مشخص كردن میزان موفقیت ،خشنودی،در رضایت خاطر در زندگی شما كمك می كند كه تمام اینهاباعث قبول ویا پذیرش اجتماعی در فرد می شود واینكه سعی در جمع بندی كردن مجموعه ای از ویژگی های شخصیت یك نفر با استفاده از واژه های مبهمی چون عالی ووحشتناك كار آسانی است و شخصیت به قدری پیچیده است كهن می توان آن را به سادگی توصیف كرد زیرا انسانها در موقعیت های مختلف ودر ارتباط با افراد متفاوت ،بسیار پیچیده وتغییر پذیر هستند وبرای اینكه شخصیت رادرست توصیف وتعریف كنند دقیق تر درمورد شخصیت وارزیابی آن در اجتماع بحث می كنند.

رشد مغز انسان برای این نكته تاكید دارد كه ویژگی های ژنتیكی از محیط جدا شدنی نیست وبه وسیله ساخت ژینتكی ،ما انسانها در می یابیم كه كورتكسی مغز «قسمت تفكر وادراك مغز اعمالی مانند خاطر آوردن ،فهمیدن یا ادراك كردن را در خود جای می دهد كه تمام اینها باعث تقلید وتكراری می شود وتمام این موارد در نوع اجتماعی شدن وقبول جامعه در تاثیر بسزایی دارد».«هدایت ستوده ص50 سال 1385»

 اهمیت ضرورت تحقیق :

جامعه پذیری در دوران كودكی به پایان نمی پذیرد ولی به هر حال در سراسرزندگی آدمی ادامه یابد .بزر گسالان هم دوباره درباره اجتماعی (باز پذیرش اجتماعی )میشوند وهنجارها،ارزشهای وانتظارات جدیدرامی آموزد در هرگروه یاسازمان جدیدی كه عضومی شویم ویا هر رابطه دوستی برقرارمی كنیم یا در هر تجربه ای كه در زندگی به دست می آوریم ،ناچاریم كه هدایت های جدیدی راسلب كنیم وبرای هنجارهای وارزشهای جدیدی اجتماعی می شویم برای برخی شغلهای خاص اجتماعی شدن دوباره به ما كمك می كند كه انتظارات قبلی خود را كنار گذارده و برداشت واقع بینانه تر ی رااز این شغلها به دست می آوردیم وپذیرش اجتماعی گاهی اوقات شخصیت فرد را تحت تأثیر قرار میدهد وگاهی ایجاد یك ویژگی های منفی در شخصیت آدمی یاعث ازبین رفتن پذیرش اجتماعی فرد به طور مثبت است وامید است كه با انجام این تحقیقات بتوانیم پذیرش اجتماعی رادر بین اقشارمختلف جا بیندازیم وسعی كنیم با شخصیت افراد هماهنگی داشته باشیم كه این برعهده نهادهای خانواده ونهادهای جامعه است كه به دانشجویان این اجازه را بدهند كه برای تكمیل شخصیت خود در جامعه به تجربه هایی دست پیدا كنند.

اهداف تحقیق:

هدف از تحقیق این است كه آیابین ویژگی های شخصیتی وپذیرش اجتماعی رابطه ای وجود دارد وآیا شخصیت وویژگی های اخلاقی ورفتاری آن در ایجاد پذیرش اجتماعی و جامعه پذیری دانشجویان ،نقش بسزایی دارد یا نه بین شخصیت وپذیرش اجتماعی رابطه ای وجود ندارد وآیا بین ویژگی های شخصیتی مانندعوامل اضطراب آور ،افسردگی وانحرافات اجتماعی و… وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد وآیا عوامل اضطراب زا وافسردگی در نوع برخورد جامعه وپذیرش آن تأثیر بسزایی خواهد داشت یانه .

بیان مسله

وظیفه ای هر جامعه باز تولید خواهد است برای خلق اعضایی كه رفتارها ،آروزها وهدفهایشان با رفتار ها ،خواسته ها وهدفهایی كه از طرف جامعه مناسب تشخیص داده می شود تطبیق كند .از طریق فرآیند نیرومند وهمه جا حاضر پذیرش اجتماع است كه نیازهای جامعه به نیازهای فرد تبدیل می كردوپذیرش اجتماعی فرآیند یادگیری است .این فرآیند وسیله ای است كه از طریق آن ،مهارتهای اجتماعی مثل رانندگی وغذا خوردن با قاشق را می آموزیم وهمچنین پذیرش اجتماعی وسیله ای است كه در خلال آن یادمی گیریم كه چگونه دنیای خود را بشناسیم وچگونه با دیگران رابطه متقابل برقرار كنیم ویا این مرد بودن یعنی وزن بودن یعنی چه ودیگر اینكه در هر شرایطی چه باید كرد وچه نباید كرد مردم اغلب چنین می پندارند كه پذیرش اجتماعی مترادف است با ترتیب كودك واین حقیقت دارد كه آموزش سازنده اصلی در مراحل ابتدایی زندگی رخ می دهد وبه همین دلیل كودكان باید ارزشهای اساسی دانشها وباور های فرهنگی جامعه خود رایاد بگیرند كه تمام اینها به شخصت وویژگی های رفتاری فرد بستگی دارد وهر كدام نسبت به شخصیت خودباید رفتار كند.

سؤال مسله :

آیا بین ویژگی های شخصیتی وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد‍‍‍

فرضیه های تحقیق:

1-بین ویژگی های شخصیتی وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد .

2.بین افسردگی وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد .

3.بین هیپوكندریا وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد .

4. بین هیستری وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد .

5.بین انحرافات وپذیرش اجتماعی رابطه وجود دارد .

علامات استفهامی و تجزیه و تحلیلی روانشناسانه برای رسیدن به تصویری روشن تر از افق نگه افرادی كه آینده را در آرامش می جویند ، اما هنوز تعریف روشن و واضحی از آرامش ندارند و یا به آنچه خشنودند و همان را هدف نهایی خود می پندارند .

بیان مسأله

مسأله اساسی در جامعه ما اینست كه آشفتگی زندگی مدرن ، آرامش را دست نیافتنی جلوه می‌دهد .

بسیاری از مردم عصر ما احساس می‌كنند كه ناراحتی ها و فشار زندگی بیش از حد شده است و با توجه به افزایش روز افزون عوامل استرس زا و شدت گرفتن تنشهای حاصله و عارضه های روان – تنی مانند كولیت ، آسم ،‌سردردهای عصبی ، لكنت زبان ، ‌فشار خون و آمار افزایش مصرف قرصهای آرام بخش گواهی بر این مدعاست كه پرداختن به موضوع آرامش و آموزش فنون ریلاكس ضروری می‌باشد  .

اهمیت و ضرورت تحقیق

پژوهش حاضر از این جعت حائز اهمیت است كه با توجه به افزایش تنش و عوامل استرس زا و آگاهی از اصول و فنون ریلاكس تراپی ، مانند یوگا ، مدیتیشن ، موسیقی درمانی ، رنگ درمانی و حتی خنده درمانی و رایحه درمانی ضروری می نماید چرا كه طی تحقیقات و آمار جهانی و نتایج حاصله ، قویترین و موثر ترین روش درمانی عارضه های روان – تنی ، ریلاكس یا آرامش معرفی شده است .

همچنین ریلاكس با تقویت قوای روحی و روانی به فرد در جهت رسیدن به اهداف عالی زندگی كه همان كمال و دستیابی به زندگی مطلوب می‌باشد  كمك می‌كند .

به همین دلایل ضرورت آگاهی از سبك زندگی و تاثیر آن بر حل مسائل و مشكلات مربوط به زندگی و نهایتاٌ دستیابی به آرامش عمیق احساس می‌شود .

اهداف پژوهش

هدف اصلی پژوهش حاضر ، بررسی وجود یا عدم وجود رابطه بین سبك زندگی و آرامش روانی می‌باشد  . همچنین با توجه به خصوصیات دموگرافیك

 آزمودنی ها ، هدف ما دستیابی به این نكته می‌باشد  كه بین كدام ویژگیهای فردی و متغیرهای موجود در پژوهش كه سبك زندگی و آرامش روانی می‌باشند ، رابطه معنی داری وجود دارد . بطور مثال ، خصوصیاتی چون وضعیت تأهل سن ، رتبه تولد ، مقطع تحصیلی ، نوع مسكن و منطقه زندگی كه مستقیماٌ مربوط به خود آزمودنی می‌باشند ، چه تأثیری بر روی سبك زندگی انتخابی و آرامش وی دارند ؟ همچنین ، ویژگیهای دیگر مانند تحصیلات پدر ، تحصیلات مادر ، شغل پدر و شغل مادر كه بطور غیر مستقیم به وی مربوط می‌شوند ، چه تأثیری در آرامش و سبك زندگی وی دارند ؟

سئوال ها و فرضیه های پژوهشی

سئوال های پژوهشی

• آیا بین آرامش روانی و سبك زندگی رابطه معنی داری وجود دارد ؟
• آیا بین آرامش روانی و خصوصیات دموگرافیك آزمودنی ها تفاوت معنی داری وجود دارد ؟
• آیا بین سبك زندگی و خصوصیات دموگرافیك آزمودنی ها تفاوت معنی داری وجود دارد ؟

فرضیه ها

• بین آرامش روانی و سبك زندگی رابطه معنی داری وجود دارد .
• بین آرامش روانی و وضعیت تأهل آزمودنی ها تفاوت معنی داری وجود دارد .
• بین سبك زندگی و وضعیت تأهل تفاوت معنی داری وجود دارد .
• بین آرامش روانی و سن آزمودنی ها تفاوت معنی داری وجود دارد .
• بین سبك زندگی و سن آزمودنی ها تفاوت معنی داری وجود دارد .

تعریف نظری سبك زندگی

سبك زندگی اشاره به الگوی منحصر به فرد صفات ، رفتارها و عادتهایی دارند كه وقتی همراه یكدیگر می آیند ، مسیر ویژه ما را كه خود برای رسیدن به هدف زندگی ترسیم كرده ایم ، تعریف می‌كنند . (‌ آدلر )

تعریف عملیاتی سبك زندگی :  نمره ای كه فرد از مقیاس سبك زندگی رایت [1] و همكاران كسب می كند .

تعریف نظری آرامش روانی

داشتن سازگاری كافی یا احساس خوب بودن ( از دیدگاه روان شناختی ) و خاص هنگامی كه این نوع سازگاری یا احساس با معیارهای جامعه ای كه فرد در آن زندگی می كند ، همخوانی داشته باشد . ( ساعتچی ، 1374 )

تعریف عملیاتی آرامش روانی :  نمره ای كه فرد از پرسشنامه شادگامی آكسفورد [2] كسب می‌كند . هر چه فرد نمره بیشتری كسب نماید از احساس شادكامی بیشتری برخوردار است .

عقده های حقارت و ریشه های آن

ناتوانی در غلبه كرن بر احساسهای حقارت ، آنها را تشدید می‌كند و به رشد عقده حقارت می انجامد . افراد دارای عقده حقارت ، نظر بدی نسبت به خود دارند و در كنار آمدن با درخواستهای زندگی احساس درماندگی و ناتوانی می‌كنند . به نقل از زمانی شرفشاهی ، 1370 .

ناز پروردگی كودك نیز می‌تواند موجب عقده حقارت شود .

چون آنها در مواجهه با زندگی واقعی از نیروی تجهیز عاری اند و طبعاٌ تحمل شكست مختصری را هم ندارند ، دیر یا زود تمایلات انزواجویانه در آنها پدیدار می‌شود . در موارد اختلالات روان نژند همچنین اغلب انحرافات جنسی ، اعتیاد ، بزهكاری و دیگر اختلالات منش ، همواره یك شمای فكری مشترك وجود دارد كه طرح و ریشه ای در ناز پروردگی است .

( ادوان شولتز و سیدنی آلن شوالتز ، سید محمدی ، 1377 )

جهت دادن صحیح به بهره برداری از انرژی جوانان و برآوردن نیازهای آنها، مستلزم برنامه ریزی واقع بینانه و صحیح زمانی است تا بدین ترتیب از اتلاف وقت و انرژی این قشر جولگیری به عمل آید. امروزه استفاده بهینه از وقت و زمان، مهمترین مسأله در کشورهای مترقی جهان می‌باشد ولی متأسفانه در کشور ما توجه چندانی به وقت و زمان نمی شود و با از دست دادن این عنصر بسیار مهم، لطمه‌های زیادی از لحاظ اقتصادی، اجتماعی و آموزشی و پرورشی و… به کشورمان وارد می‌شود، زیرا مدیریت زمان کمتر دیده می‌شود. پس برای افزایش بهره وری، مخصوصاً در واحدهای آموزشی بهتر است از مدیریت زمان (Time management) استفاده شود و این برنامه ریزی زمانی به کارمندان و محصلان از قبیل دانش آموزان و دانشجویان آموزش داده شود (براتی، 1384).

امروزه این اعتقاد وجود دارد که ریشه بسیاری از اضطرابها و فشارهای روحی انسان عصر حاضر، کمبود وقت یا از دست دادن زمان است. قرن حاضر به دلیل گسترش شبکه اطلاع رسانی و تهاجم و انفجار اطلاعات، به عنوان «عصر سرعت» شناخته شده است و بشر امروز برای دور نماندن از قافله و زمان خویش و کسب اطلاعات به ناچار، به تلاش مستمر و بی وقفه می‌پردازد. این تلاش، بدون برنامه ریزی زمانی موجب استرس و فشار روانی می‌شود (فراست، 1371).

به نظر پژوهشگر، احتمال دارد که مدیریت زمان که استفاده بهینه از وقت برای اهداف کوتاه مدت و بلند مدت، با در نظر گرفتن اولویت‌ها و اوقات فراغت فرد است، با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی فرد رابطه داشته باشد.

1-1: بیان مسأله

با در نظر گرفتن اینکه یکی از ویژگیهای عصر کنونی، سرعت ارتباطات است، به همین دلیل توجه به مسئله اوقات فراغت نوجوانان و جوانان و جهت دادن به برنامه‌های زمانی آن امری اجتناب ناپذیر خواهد بود. به عبارت دیگر مسئله کنونی، نداشتن برنامه ریزی زمانی صحیح در اوقات فراغت آنها می‌باشد (علیمرادیان، 1368).

با توجه به وقت آزادی که در بین ساعات شبانه روز نوجوانان و جوانان مشاهده می‌شود، این تحقیق انجام گرفت تا معلوم گردد که برای گذراندن اوقات فراغت به طرز صحیح، چگونه می‌توان از مدیریت زمان بهره برد. لذا محقق با توجه به مطالعات مقدماتی که در این زمینه انجام داده است بر آن است تا با گردآوری اطلاعات دقیق‌تر، از طریق اجرای یک تحقیق غیر آزمایشی از نوع همبستگی، رابطه بین نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت را با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی مشخص نماید.

طبق تعریف سازمان طی جوانان، افرادی که دارای سنین 15 تا 29 سال می‌باشند، جوان محسوب می‌شوند. ایران به عنوان یکی از کشورهای مدیترانه شرقی دارای جمعیت جوان است.

بانک جهانی در سال 2000، جمعیت 15 تا 29 ساله کشور ما را معادل 1/32 درصد کل جمعیت گزارش نموده است (سازمان ملی جوانان، 1381).

لذا با عنایت به خصوصیات و استعدادهای بالقوه این گروه سنی در جهت شکوفایی جامعه فردا، لازم است وضعیت سلامت روان این قشر شناسایی شود و رابطه آن با سایر عوامل به درستی مورد بررسی قرار گیرد (همان منبع ).

بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان برای استفاده بهینه از اوقات فراغت خود، مدتها قبل و نزدیک به زمان امتحانات خود برنامه ریزی صحیح زمانی نمی کنند و یا از مدیریت زمان اطلاعی ندارند. برخی نیز به رغم اطلاع محدود، از آن استفاده نمی کنند. به نظر پژوهشگر، رابطه نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت با سایر متغیرها باید بررسی شود تا اقدامات لازم و ضروری در پژوهشهای بعدی انجام گیرد.

از طرفی آموزش و پرورش، به دلیل آموزش و تعلیم نیروهای مورد نیاز بخشهای مختلف جامعه در تمامی کشورهای دنیا اهمیت به سزایی دارد. در بحث آموزش و پرورش مفاهیم پیشرفت تحصیلی و افت تحصیلی به میان می‌آید. از پیشرفت تحصیلی، به عنوان یکی از ابعاد پیشرفت در نظام آموزش و پرورش، مفهوم «انجام تکالیف و موفقیت دانش آموزان در گذراندن دروس یک پایه تحصیلی مشخص » یا «موفقیت دانش آموزان در امر یادگیری مطالب درسی»، مستفاد می‌شود. وجه مخالف پیشرفت تحصیلی، افت تحصیلی است که یکی از معضلات نظام آموزشی می‌باشد که خود را به شیوه‌های گوناگون مانند عدم موفقیت دانش آموزان در دستیابی به اهداف مقاطع تحصیلی مربوطه، مردودی و تکرار پایه‌های تحصیلی، ترک تحصیل زودرس و بیکاری و بلاتکلیفی نشان می‌دهد (پورشافعی، 1370).

با توجه به اضطراب و استرس ناشی از دروس و امتحانات مدارس و دانشگاهها در بین نوجوانان و جوانان لزوم یک برنامه ریزی صحیح زمانی، یا به عبارتی مدیریت زمان جهت استفاده بهینه اوقات فراغت نوجوانان و جوانان، از اهمیتی ویژه برخوردار است.

این پژوهش به طور کلی تلاش دارد که رابطه بین نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت را با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی مشخص نماید و می‌کوشد که به طور اخص آشکار سازد که چه رابطه ای بین نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت با سلامت روان جوانان وجود دارد ؟ و اینکه آیا بین نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت با پیشرفت تحصیلی آنها رابطه وجود دارد ؟ یا خیر؟

 

1-2: اهداف تحقیق

هدف این پژوهش بررسی رابطه بین نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت، با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی جوانان است.

1-3: فرضیه‌های تحقیق

فرضیه (1): نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت جوانان، با سلامت روان آنها رابطه دارد.

فرضیه (2): نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت جوانان، با پیشرفت تحصیلی آنها رابطه دارد.

1-4: سئوالهای تحقیق

سئوال(1): آیا نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت جوانان، با سلامت روان آنها رابطه دارد ؟

سئوال (2): آیا نحوه مدیریت زمان در اوقات فراغت جوانان، با پیشرفت تحصیلی آنها رابطه دارد ؟

1-5: ضرورت و اهمیت تحقیق

یکی از اقشار مهمی که در هر جامعه، آسیب پذیر شناخته شده اند، قشر جوانان آن جامعه است. بر اساس آمار و ارقام بانک جهانی در سال 2000، بیش از 30 درصد از کل جمعیت جهان را، جوانان تشکیل می‌دهند، البته بانک جهانی در سال 2000 جمعیت جوان ایران را معادل 1/32 درصد کل جمعیت گزارش نموده است (سازمان ملی جوانان، 1381).

با اطلاع از این واقعیت، برنامه ریزی صحیح زمانی برای گذران اوقات فراغت جوانان، هم باعث بارورتر شدن نسل آینده کشور می‌شود و هم جلوی بسیاری از نابسامانی‌ها و گرفتاریهایی که ناشی از عدم اطلاع یا آگاهی کم از مدیریت زمان است گرفته می‌شود (غفاری، 1372).

در دنیای پرهیاهوی قرن بیست و یکم کارگزاران حکومتی دنیا به این حقیقت پی برده‌اند که در صورت عدم به کارگیری تدابیر اصولی نسبت به اوقات فراغت به ویژه در رابطه با نسل جوان، خطرات عظیمی جامعه را تهدید می‌کند. از نظر تربیتی نیز در صورت عدم توجه به چگونگی گذران اوقات فراغت، اختلالات غیر قابل جبرانی در رفتار و کردار و در نتیجه در شخصیت افراد پدیدار گشته و چه بسا ممکن است، موجب ترویج کجرویها و انحرافات اجتماعی شود (خلیلی، 1372).

با توجه به اینکه یکی از شرایط رشد عاطفی و بلوغ اجتماعی و قدرت همسازی افراد، داشتن علاقه پایدار به تفریحات و اشتغالات سازنده و سودمند است و با عنایت به میزان گستردگی و اهمیت ساعات فراغت جوانان در تعیین کننده بودن نقش این اوقات، در رشد معنوی و جسمی دانشجویان و دانش آموزان، پر کردن اوقات فراغت آنها از یک طرف، می‌تواند اثرات اخلاقی و تربیتی عمیقی، بر روی دانش آموزان و دانشجویان داشته باشد و در تکوین شخصیت آنها موثر باشد و از طرفی دیگر، از تهاجم فرهنگی، اعتیاد و انحراف اخلاقی پیشگیری نماید تا سلامت و بهداشت جامعه نیز تأمین شود (رضوانیه، 1372).

با توجه به اینکه اوقات اکثر جوانان شامل سه بخش مطالعه و تحقیق، استراحت و خوراک و نظافت و فرایض دینی و بخش اوقات فراغت می‌باشد، استفاده صحیح از بخش اوقات فراغت می‌تواند موفقیت و استفاده بیشتر از دو بخش دیگر را تضمین کند و باعث تجدید قوا جهت مطالعه و تحقیق بیشتر گردد. بنابراین اوقات فراغت از این نظر حائز اهمیت می‌باشد که اگر با برنامه ریزی صحیح زمانی همراه گردد، می‌تواند ساعاتی سازنده و تکامل بخش را در بر داشته باشد و باعث سلامت روان جامعه شود. نتایج پژوهش حاضر، این امکان را برای مسئولین مربوطه فراهم می‌کند که با در نظر گرفتن واقعیات موجود و نیز مشکلات عدیده در این رابطه و با توجه به علایق و پیشنهادات جوانان، در ابتدا نسبت به رفع مشکلات موجود اقدام کنند و سپس جهت بهره وری و استفاده بهینه از اوقات فراغت، یک برنامه ریزی صحیح زمانی را تدوین کرده و از مدیریت زمان استفاده نمایند(همان منبع).

با توجه به مطالب ذکر شده، مسئله مدیریت زمان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. افراد می‌باید همواره توجه داشته باشند که از زمان به عنوان منبعی ارزنده به خوبی استفاده کنند. آنها می‌توانند راههای استفاده موثر از زمان را بیاموزند، می‌توانند از ابتلا به پریشانی احتراز کنند، بازده کارشان را افزایش دهند، در رسیدن به اهدافشان موفق تر باشند و به زندگی متعادل تری دست یابند که در آن فرصت و توان کافی برای پرداختن به کار منزل، خانواده و خویشتن وجود داشته باشد (مکنزی، 1993).

فرضیه تحقیق                              7

تعاریف عملیاتی                              7

فصل دوم(پیشینه و ادبیات تحقیق)

هوش هیجانی را بشناسیم                           10

چگونه می توان در هوش هیجانی پیشرفت كرد؟             13

مؤلفه های هوش هیجانی                            16

سنجش برای هوش هیجانی                        19

هوش هیجانی EI                                20

اهمیت اندازه گیری هوش هیجانی                        24

تعریف و پیشینه هوش هیجانی                       25

پیشینه مطالعه هوش غیر شناختی                        27

هوش درون فردی                               30

مؤلفه های اصلی هیجانی و اجتماعی و عوامل تشكیل دهنده آنها       32

مؤلفه ها                                    33

عوامل                                       34

فصل سوم(روش تحقیق)

جامعه مورد مطالعه، حجم نمونه، روش نمونه گیری            39

ابزار اندازه گیری                               40

روش تحقیق                                   41

  عنوان                                 صفحه

 

روش آماری مربوط به فرضیه                        42

فصل چهارم(یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها)

مقدمه فصل چهارم                                 44

جدول نمرات خام آزمودنی ها از آزمون هوش هیجانی وضعف روانی  45

بررسی رابطه بین وسواس و هوش هیجانی                 47

نمرات خام آزمودنی های از آزمون وسواس در گروه دختران و پسران  48

مقایسه وسواس در بین دختران و پسران                  50

نمرات خام آزمودنی ها از آزمون هوش هیجانی در بین دختران و پسران 51

مقایسه هوش هیجانی در بین دختران و پسران                 53

فصل پنجم(بحث و نتیجه گیری)

بحث و نتیجه گیری                                56

پیشنهادات                                   59

محدودیت های تحقیق                           60

منابع و مآخذ                                    61

 

فصل اول

كلیات تحقیق

مقدمه

بیان مسأله

اهمیت وضرورت تحقیق

اهداف تحقیق

فرضیه تحقیق

متغییرهای تحقیق

تعاریف عملیاتی ونظری واژه ها ومفاهیم

 

مقدمه :

مفهوم هیجانی موضوعی است كه مورد توجه دانشمندان وفلاسفه قدیم بوده است وحتی داروین شواهدی یافت كه در آن همراه با تكامل دستگاه عصبی مركزی ،حالات هیجانی نظیر: ترس ،خشم ولذّت جلوه گر می شود .(اتكسیون 1986؛ترجمه براهنی 1380)

ولی بررسی علمی ودقیق آن به دهه ی گذشته بر می گردد كه ابتدا در سال 1990پیتر سالوی هوش هیجانی را مطرح كرد و آن را به صورت توجه به هیجان ها وكاربرد مناسب آنها در روابط انسانی ،درك احوال خود ودیگران ،خویشتن داری وتسلّط بر خواسته های آن ،همدلی با دیگران واستفاده مثبت از هیجانها در تفكروشناخت مطرح كردند بعد گلمن 1995 هوش هیجانی را به عنوان یكی از مؤلفه های سلامت روان معرفی كردند وبر این باور بود كه برای ارتقاءسلامت روان افراد باید مؤلفه های هوش هیجانی را در افراد پرورش داد. هم چنین اون بار آن نیزبا طرح نظر خود تحت عنوان بهره هیجانی آن را عبارت از قابلیت ها ومهارت هائی می دانند كه بر روی توانایی فرد برای مقابله مؤثر با احتیاجات محیط وفشارهای آن اثر می گذارد بطور خلاصه گفته می شود كه میزان هوش nافراد ،ضامن موفقیت آنها در درازمدت وكل زندگی نمی باشد بلكه ویژگیهای دیگری برای برقراری ارتباطات مناسب انسانی وموفقیت در زندگی لازمست كه هوش هیجانی نامیده شود وطرفداران اصلی روان شناسی انسان گرایانه در این دهه گودون آلبورت ،آبراهام مازلو و كارل راجرز عقیده دارند كه یكی از احتیاجات ضروری وجنسی انسان این است كه نسبت به خودش احساس خوبی داشته باشد هیجان های خود را مستقیماًتجزیه نماید واز نظر هیجانی رشد كند. (هرمان 1992به نقل از سالوی وهمكاران 1958)

در حیطه روان شناسی اندیشمندان بزرگ از طرفی به علّت شناسی دردهای روانی انسان واز طرف دیگر به طرح روش هایی برای بهره مندی انسان از ظرفیت كامل خود در جهت اختلالات رفتاری به خصوص ضعف روانی ووسواس كه توضیحاتی شده كه همه در جای خود مقبول وهریك تكامل بخش ویا حداقل همپوش نظریه های پیشگام شده است .

 

 

بیان مسأله

تجارب هیجانی از دیر باز به عنوان متدی مركزی درمانگری در نظر گرفته شده است ودرماندگی هیجانی عمده ترین عامل انگیزش برای جستجو درمان است .بر همین اساس نظم جویی عاطفی ،اختلال های عاطفی ،پیوند هیجانی وفرایند تحول نظم جویی عواطف از مباحث مورد توجه روان درمانگران است امروز این امر مورد قبول قرار گرفته است كه تنظیم عواطف وطرح یابی زیست شناختی كاملاً وابسته بهم هستند (شور -1994)در دهه های اخیر با تأثیر هیجان در كاركرد شخصیت وسلامت روان تأكید فراوانی شده است ومطالعات روزافزونی به منظور بررسی اینكه افراد چگونه با حوادث هیجانی واسترس زا او كنار می آیند وتأثیرات ضمن این روش ها بر سلامت جسمی ودور از اختلالات رفتاری ماند ضعف روانی ووسواس می شود .(پروین 1996)

در این باره می گوید :دیدگاه غالب این است كه هیجاناتی كه توسط افراد تجربه می شود ونیز چگونگی كنار آمدن افراد از نظر هیجانی قسمت مهمّی از شخصیت آنها را تشكیل می دهد ودارای تأثیر مهمی بر روی وسواس دارد . انسان ها در موقعیت های متفات واكنش های گوناگون از خود نشان می دهد اما با وجود تمام این تفاوتها ،راهی كه برای كنترل واداره هیجانات خود انتخاب می كنند باید از نظر اجتماعی مناسب ومقبول باشد ،اگر چنین نباشد اثراتی كه رفتارهایشان به دنبال خواهد داشت می تاند ویرانگر باشد سالووی ومایر (1990-1989)با طرح مفهوم تازه هوش هیجانی كه براساس نظریات گاردند درباره استعداد های فردی شكل گرفته بود پاسخ قابل قبولی برای این سئوال مطرح نموده است . وبراساس این نظریه انسان دارای توانایی های قابل پرورش است كه می تواند اورا برای مقابله با شرایط زندگی آماده كند .(سید محمدی 1382)

اهداف تحقیق

هدف از تحقیق حاضر بررسی رابطه بین هوش هیجانی ووسواس در بین دانش آموزان مقطع سوّم دبیرستان یا حدود سنی 17ساله شهر ابهر است واینكه آیا هوش هیجانی افراد ووسواس در اعمال وافكار می تواند با هم رابطه داشته باشد وآیا وسواس عملی یا فكری در هوش هیجانی تأثیر مثبت یا منفی دارد . واینكه آیا هوش هیجانی در بین دختران بیشتر از پسران است ویا وسواس در بین دختران وپسران دارای تفاوت است یا نه .

اهمّیت وضرورت تحقیق

باید گفت كه بیشتر مهارتهادر اثر تعلیم وتربیت پیشرفته می شود واحتمال دارد كه این موضوع حداقل برای بعضی از مهارتهای هوش هیجانی صحیح باشد . مهارتهای هوش هیجانی در منزل وبا تعامل خوب والد وفرزند شروع می شود والدین به فرزندان خود یاد می دهند كه هیجانهای خود را تشخیص داده وآنها را نامگذاری كنند ولی اگر غیر از این باشد ممكن است این نشان ندادن هیجانها در فرزندان باعث اختلالات رفتاری در فرزندان شود به این شكل كه فرزندان ما به خاطر سركوب شدن این هیجانات دست به اعمالی می زنند مانند وسواس كه خواه به صورت عملی است وهواه به صورت فكری ویا حتی سیتری ونشان دادن بیماریهای مانند سردرد ودل ودرد وامثال اینها كه امید است با انجام این پژوهشها بتوانیم میزان ای عوامل را از زندگی نوجوانان بكاهیم وهمین طور روش درستی در ایجاد هیجان فرزندانمان بیابیم . وهمین طور آیا بین هوش هیجانی وجنسیت در بین آزمودنی ها تفاوت معنی داری وجود دارد یا نه .

فرضیه تحقیق

بین هوش هیجانی ووسواس در بین دختران رابطه وجود دارد .

بین هوش هیجانی دختران وپسران تفاوت معنی داری وجود دارد .

بین وسواس دختران وپسران تفاوت معنی داری وجود دارد .

هوش هیجانی  ← متغییر وابسته

وسواس ← متغییر مستقل

عامل متعددی همواره به عنوان منابع فشار روانی (استرس) در محیط کار وجود دارد از قبیل عامل های فیزیکی چون سروصدا ، ازدحام، نور و حدت نامناسب عامل های انسانی ….

در مقابل این استرس ها اگر شخص قادر به مقابله موثر با آنها نباشد دستخوش عوارض متعد و جسمی و روانی و رفتاری می شود و طولانی شدن فشارهای روانی ممکن است موجب کاهش رضایت مندی از شغل منجر به فرسودگی شغلی می شود که پیامد آن کسالت ، بی تفاوتی و کاهش اثر بخشی ، خستگی ناکامی و حتی دل زدگی در مشخص می شود

فرسودگی شغلی نه تنها با بهداشت روانی یک شخص بلکه با میزان بهره وری او نیز رابطه دارد لذا آشنا شدن با روش های مقابله موثر با فشارهای روانی و غلبه به فرسودگی شغلی می تواند به ارتقاء بهداشت روانی افزایش اثر بخش و بهره وری نیروی انسانی کمک کند

 

هدف پژوهش

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی و تعیین برونگرایی- درونگرایی کارکنان و میزان فرسودگی شغلی آنها در نهایت بررسی رابطه تعیین تیپ شخصیتی کارشناسان و میزان فرسودگی شغلی آنها می باشد

بیان مسئله

براساس نظر مازلاک فرسودگی شغلی سندرمی است که در پاسخ به فشار روانی مزمن به وجود می آید و شامل سه جزء خستگی یا تحلیل عاطفی از خود

 بیگانگی یا مسخ شخصیت فقدان موقعیت فردی یا پیشرفت شخص است و بیشتر در میانن انواع مشاغل مددرسان و یاری دهنده نظیر مشاوران، معملمان ، مددکاران اجتماعی، پزشکان ، پلیس، پرستاران و مواردی از قبیل این مشاغل بیشتر مشاهده می شود و این امر احتمالا معلول نوع وظایف و مسئولیت های این گونه مشاغل می باشد

بنابه تاکید دکترا مانی فرسودگی شغلی برای توصیف سندرمی بکار می رود که عمدتا افرادی را مبتلا می سازد که در مراکز اجتماعی بهداشتی شاغل می باشند هر شغل با استرس همراه است اما برخی مشاغل استرس های زیادی دارند و این امر معلول آن کار نوع وظایف و مسئولیت های اینگونه شغل ها می باشد

فرسودگی شغلی یکی از استرس های مختلف است که تجربه می شود و به صورت علائم جسمانی (سردرد، زخم معده) و علائم روانی (افسردگی و خشم) و به صورت علائم رفتاری (افت کاری ، غیبت) ظاهر می شوند این امر در نهایت سازگاری کارکنان رادر جنبه های مختلفی به مخاطره می اندازد

در این راستا تحقیق حاضر به دنبال ارتباط بین فرسودگی شغلی و شخصیت کارکنان است

اهمیت موضوع پژوهش

آگاهی از فردی و شخصیتی باعث می شود که از همه کارکنان یک سازمان رفتارهای یکسانی را انتظار نداشته باشیم و قبول این نکته که بعضی خصوصیات شخصیتی را می توان در یک طبقه خاص قرار داد و بعضی دیگر را در طبقه اول دیگر به ما کمک می کند تا کارکنان را در طبقات شخصیتی مشخصی قرار دهیم با پی بردن به طبقه تشخیص که هر یک از کارکنان به آن تعلق دارند می توانیم که رفتار آنها را در یکسری موقعیت های مشخص به طرز نسبی پیش بین کنیم و از آنها انتظارات بخصوصی داشته باشیم از جمله با بررسی تیپ شخصیتی کارکنان و تعیین میزان فرسودگی آنها می توان رابطه بین این دو متغیر را مشخص نمود

پرسش پژوهش

آیا بین تیپ درونگرایی و برون گرایی افراد میزان فرسودگی شغلی آنها رابطه وجود دارد؟

 

فرضیه پژوهش

بین شخصیت درونگرایی-برون گرایی افراد و میزان فرسودگی شغلی آنها رابطه وجود دارد

تعریف مفاهیم

تعریف مفهومی:

تیپ شخصیت: شخصیت الگوهای معینی از رفتار و شیوه های تفکری است که نحوه سازگاری شخص را با محیط تعیین می کند (اتکینسن و هیلگارد، 1371)